منوی دسته بندی

هرآنچه از شروط ضمن عقد لازم است بدانید

شروط ضمن عقد

بر اساس قانون مدنی ایران، ازدواج یک عقد لازم می باشد که در پی آن، هر یک از زن و مرد شروط و تعهداتی را متقبل خواهند شد و در عین حال از حقوق هم برخوردار می باشند . در این میان جایگاه شروط ضمن عقد نیز قابل اعتنا می باشد .

از سال 1360 به بعد در سند ازدواج، شروطی به عنوان «شرط ضمن‌العقد» پیش‌بینی کردند که سردفتر مکلف می باشد پیش از اجرای صیغه عقد آنها را برای زوجین قرائت و در صورت ضرورت مفهوم شروط را برای آنها بیان نماید تا طرفین با آگاهی کامل زیر شروط مورد قبول خود را امضا نمایند . البته زوجین قادرند طبق ماده 1119 قانون مدنی ایران علاوه بر شروط چاپ‌شده در قباله نکاحیه هر شرطی را که مایلند به عقدنامه اضافه کنند و با امضای خود آن را الزام‌آور نمایند .

شروط ضمن عقد – شرایطی که در عقد نامه‌ها درج می شود چیست ؟

در بند الف شرط انتقال تا نصف دارایی در نظر گرفته شد ، که با هدف حمایت از زن مطلقه کردند. البته این بند یک نهاد قراردادی می باشد که طبق توافق طرفین ایجاد می گردد . و چنانچه شوهر از قبول آن دوری کند، حقی برای زن بوجود نخواهد آمد . اما اگر مرد ذیل آنرا امضاء نماید ، می پذیرد که اگر زن خواهان طلاق نباشد و تقاضای طلاق نیز ناشی از تخلف زن از وظایف زناشویی نباشد، تا نصف دارایی موجود خود را که در دوره ازدواج بدست آورده، بلاعوض به زن منتقل کند . اما در بند ب شرایط قانونی دوازده گانه ذیل گنجانده شده است ، که این امکان را به زن می دهد در مواردی بوکالت از جانب مرد خود را مطلقه نماید.

شروط ضمن عقد – شرایط دوازده گانه شامل چه مواردی می شود ؟

  • شرط تحصیل : زوج، زوجه را در ادامه تحصیل تا هر مرحله که زوجه لازم می داند و در هر کجا که شرایط ایجاب نماید ، مخیر می‌ کند .
  • شرط اشتغال : طبق قانون، اگر شغل زن منافی با مصالح خانواده یا حیثیت شوهر یا زن است ، مرد می‌تواند همسر خود را از آن شغل منع نماید . با توجه به این که امکان تفسیرهای مختلف از این متن قانونی وجود دارد، گنجاندن عبارت زیر در سند ازدواج پیشنهاد می‌ گردد : زوج، زوجه را در اشتغال به هر شغلی که تمایل دارد ، در هر کجا که شرایط ایجاب کند، مخیر می‌ کند .
  • شرط وکالت زوجه در صدور جواز خروج از کشور : طبق قانون گذرنامه، زنان متأهل تنها با اجاره‌ کتبی همسر خود می‌توانند از کشور خارج شوند. با توجه به اینکه این مسأله در عمل مشکلات فراوانی را ایجاد می‌ نماید ، عبارت زیر به منزله‌ شرط در حین عقد ازدواج پیشنهاد می‌ گردد :

زوج به زوجه، وکالت بلاعزل خواهد داد  که با تمام اختیارات قانونی بدون نیاز به اجازه شفاهی یا کتبی مجدد شوهر، از کشور خارج گردد . تعیین زمان ، مقصد و شرایط مربوط به مسافرت به خارج از کشور طبق صلاح دید خود زن می باشد .

  • شرط تقسیم اموال موجود میان شوهر و زن پس از جدایی : زوج متعهد می‌شود هنگام جدایی ـ اعم از آن که به درخواست مرد باشد یا به درخواست زن ـ نیمی از دارایی موجود خود را ـ شامل منقول و غیرمنقول که طی مدت ازدواج به دست آورده است ـ به زن منتقل نماید .

طبق این مسئله ، زوج  ضمن عقد ازدواج متعهد می‌ گردد که هر گاه طلاق به‌درخواست زوجه نباشد و طبق تشخیص دادگاه تقاضای طلاق ناشی از تخلف زن از وظایف همسرداری یا سوءاخلاق و رفتار او نباشد، زوج مکلف می باشد تا نصف دارایی موجود را که در ایام زناشویی با او به‌ دست آورده یا معادل آن را طبق نظر دادگاه، بلاعوض به زوجه انتقال دهد .

  • حضانت فرزندان پس از طلاق : زوجین ضمن عقد خارج لازمی توافق ‌نمایند اولویت در حضانت فرزند یا فرزندان مشترک در صورت طلاق با مادر باشد یا زوجین ضمن عقد خارج لازمی توافق نمایند حضانت فرزند یا فرزندان مشترک در صورت طلاق با هر کدام از والدین باشد که طبق مصلحت طفل است . تعیین مصلحت طفل بر عهده کارشناس یا داور مرضی‌الطرفین است .
  • شرط وکالت مطلق زوجه در طلاق : زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر خواهد داد تا زوجه در هر زمان و تحت هر شرایطی از جانب زوج، به مطلقه کردن خود از قید زوجیت زوج به هر طریق اعم از اخذ یا بذل مهریه اقدام نماید .

طبق این مسئله ، ضمن عقد نکاح، زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر می‌دهد تا در موارد مشروحه ذیل با رجوع به دادگاه و دریافت مجوز دادگاه بعد از انتخاب نوع طلاق، خود را مطلقه کند که این موارد عبارت است از :

  • استنکاف شوهر از پرداخت نفقه به مدت 6 ماه به هر عنوان و عدم امکان الزام او به تأدیه نفقه همچنین در موردی که شوهر سایر حقوق واجبه زن را به مدت 6 ماه ایفا نکند و اجبار او به ایفا هم امکان پذیر نباشد.
  • سوء رفتار یا سوء معاشرت زوج به حدی که ادامه زندگی را برای زوجه غیرقابل تحمل نماید .
  • ابتلای زوج به امراض صعب‌العلاج به نحوی که دوام زناشویی برای زوجه مخاطره‌انگیز است .
  • جنون زوج در مواردی که فسخ نکاح شرعا امکان پذیر نیست . (منظور جنون ادواری می باشد .)
  • عدم رعایت دستور دادگاه در مورد منع اشتغال زوج به شغلی که طبق نظر دادگاه صالح، منافی با مصالح خانوادگی و حیثیت زوجه است (برای مثال  زوج گدایی کند)
  • محکومیت شوهر به حکم قطعی به مجازات 5 سال حبس یا بیشتر یا به جزای نقدی که در مجموع منتهی به 5 سال یا بیشتر بازداشت شود و حکم مجازات در حال اجرا باشد. در کلیه موارد، در صورتی حق طرح دعوای طلاق برای زن ایجاد می‌شود که حکم قطعی محکومیت شوهر صادر شود و مرد در زندان باشد.
  • ابتلای زوج به هرگونه اعتیاد مضری که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد کند و ادامه زندگی را برای زوجه دشوار نماید .
  • زوج، زندگی خانوادگی را بدون عذر موجه ترک نماید (تشخیص ترک زندگی خانوادگی و تشخیص عذر موجه با دادگاه می باشد) یا 6 ماه متوالی بدون عذر موجه از نظر دادگاه غیبت نماید .
  • محکومیت قطعی زوج در اثر ارتکاب جرم و اجرای هرگونه مجازات مانند حد و تعزیر در اثر ارتکاب جرمی که مغایر با حیثیت خانوادگی و شئون زوجه است . تشخیص اینکه مجازات مغایر با حیثیت خانوادگی باشد ، با توجه به وضع و موقعیت زوجه و عرف و موازین دیگر با دادگاه می باشد .
  • اگر بعد از گذشت 5 سال، زوجه از شوهر خود به جهت عقیم بودن یا عوارض جسمی دیگر صاحب فرزند نگردد .
  • اگر زوج مفقودالاثر گردد و ظرف 6 ماه پس از مراجعه زوجه به دادگاه پیدا نشود.
  • زوج بدون رضایت زوجه همسر دیگری اختیار نماید یا به تشخیص دادگاه بین همسران خود معتدلانه رفتار نکند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *